Ολική αρθροπλαστική γόνατος

//Ολική αρθροπλαστική γόνατος

Η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι μια νέα και ελάχιστα επεμβατική μέθοδος, κατά την οποία η άρθρωση του γόνατος αντικαθίσταται με μεταλλικά (κράματα ατσαλιού και τιτανίου) και πλαστικά (πολυαιθυλένιο) εμφυτεύματα. Τα εμφυτεύματα αυτά είναι εξαιρετικά ανθεκτικά και απολύτως συμβατά με τον ανθρώπινο οργανισμό και δεν δημιουργούν κανένα πρόβλημα σε αυτόν.

Η άρθρωση του γόνατος είναι μια από τις μεγαλύτερες και πιο δυνατές αρθρώσεις του ανθρωπίνου σώματος. Αποτελείται από το άνω άκρο του κνημιαίου οστού, το κάτω άκρο του μηριαίου οστού και την επιγονατίδα. Πάνω στο άνω άκρο του κνημιαίου οστού, περιστρέφεται το κάτω άκρο του μηριαίου οστού. Τα οστά που εφάπτονται, καλύπτονται από τον αρθρικό χόνδρο, ο οποίος λειτουργεί προστατευτικά για τα οστά, ώστε να αποφεύγονται φθορές και τραυματισμοί τους. Συγχρόνως όμως, επιτρέπει την ανώδυνη κίνηση κατά την κάμψη και την έκταση. Η σταθερότητα του γόνατος παρέχεται από τους συνδέσμους, οι οποίοι βρίσκονται προσαρτημένοι στην κνήμη και το μηρό. Τέλος, ο αρθρικός θύλακος που παράγει το αρθρικό υγρό που θρέφει τις επιφάνειες των αρθρώσεων μειώνοντας έτσι  τη δύναμη της τριβής, περιβάλλει ολόκληρη την άρθρωση του γόνατος. Όλα αυτά λειτουργούν αρμονικά και επιτρέπουν τη φυσιολογική κίνηση του γόνατος, μια νόσος όμως ή ένας τραυματισμός, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και να διαταράξει αυτή την ομαλή λειτουργία, δημιουργώντας έντονο πόνο, αδυναμία και μειωμένη λειτουργικότητα. Ακόμα, οι αρθρώσεις των γονάτων με την πάροδο των χρόνων έχουν την τάση να εκφυλίζονται και να καταστρέφονται, με αποτέλεσμα τη δυσκολία ακόμα και απλών καθημερινών δραστηριοτήτων (περπάτημα). Όταν οι συντηρητικές μέθοδοι θεραπείας με φάρμακα, ανάπαυση κ.α. δεν επιφέρουν κανένα θετικό αποτέλεσμα, τότε πραγματοποιείται αντικατάσταση της άρθρωσης, η ολική αρθροπλαστική γόνατος.

Η επέμβαση αυτή πραγματοποιείται με μικρότερη τομή από τη συμβατική μέθοδο και χωρίς διατομή των μυών του τετρακέφαλου μυός. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την γρηγορότερη αποκατάσταση, το μεγαλύτερο εύρος στην κίνηση της άρθρωσης, τη μικρότερη παραμονή του/ της ασθενούς στο νοσοκομείο και τον μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο. Η ολική αρθροπλαστική γόνατος, πολλές φορές, μπορεί να συνδυαστεί και με ψηφιακή υποβοήθηση. Πρόκειται για μια αποτελεσματική και ασφαλή επέμβαση, που ανακουφίζει από τον πόνο του γόνατος  και επιτρέπει στον/στην ασθενή την επιστροφή στην καθημερινότητά του.

Ποια αίτια μπορούν να οδηγήσουν στην ολική αρθροπλαστική γόνατος;

Οι πιο γνωστές και αιτίες που οδηγούν στην ολική αρθροπλατική γόνατος είναι οι αρθριτικές αλλοιώσεις, καθώς αυτές δημιουργούν και τον χρόνιο πόνο στα γόνατα. Από αυτές τις αλλοιώσεις οι πιο σημαντικές είναι οι ακόλουθες:

  1. Οστεοαρθρίτιδα: Πρόκειται για τη συνηθέστερη μορφή αρθρίτιδας που πλήττει τα γόνατα. Είναι εκφυλιστικού τύπου, χρόνια και εμφανίζεται σε άτομα άνω των 50 ετών κυρίως (αν και μπορεί να εμφανιστεί και σε νεαρότερα άτομα). Εδώ, ο χόνδρος, ο οποίος προστατεύει τα οστά του ισχίου, φθείρεται σταδιακά, δημιουργώντας μια επίπονη κατάσταση, κατά την οποία τα οστά έρχονται σε τριβή μεταξύ τους. Αποτέλεσμα αυτή ς της συνεχούς τριβής είναι ο έντονος πόνος στο γόνατο και η ακαμψία. Ακόμα, συνοδεύεται από την ανάπτυξη νέου ιστού και χόνδρου στις παρυφές της άρθρωσης και από ίνωση του θυλάκου. Κάποιες φορές, η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί με φλεγμονή στο συγκεκριμένο σημείο.
  2. Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα, το οποίο προσβάλει συγχρόνως πολλές αρθρώσεις. Το χαρακτηριστικό της είναι ότι εκδηλώνεται στην ίδια άρθρωση και από τις δύο πλευρές του σώματος. Τα συμπτώματά της είναι ο πόνος και η δυσκαμψία των γονάτων, που οφείλονται στη φλεγμονή και διόγκωση της αρθρικής μεμβράνης.
  3. Μετατραυματική αρθρίτιδα: Η μετατραυματική αρθρίτιδα παρουσιάζεται ύστερα από έναν σοβαρό τραυματισμό του γόνατος. Τέτοιοι τραυματισμοί είναι οι ρήξεις μηνίσκων και οι ρήξεις χιαστών και συνδέσμων, καθώς και κάποιο κάταγμα των οστών. Αυτοί μπορούν να προκαλέσουν βλάβες και φθορές στον χόνδρο των αρθρώσεων, που οδηγούν σε έντονο πόνο της άρθρωσης, μειωμένη κινητικότητα και τελικά σε αρθρίτιδα.

Πώς γίνεται η ολική αρθροπλαστική γόνατος και τι εξετάσεις απαιτούνται πριν από της επέμβαση;

Η εισαγωγή του/ της ασθενούς στο νοσοκομείο, γίνεται μία ημέρα πριν την προκαθορισμένη ημερομηνία της επέμβασης, έτσι ώστε να πραγματοποιηθούν οι διάφορες εξετάσεις που χρειάζονται. Οι εξετάσεις που θα χρειαστούν είναι γενική αίματος και ούρων, ηλεκτροκαρδιογράφημα και μια ακτινογραφία θώρακος.

Η ολική αρθροπλαστική γόνατος πραγματοποιείται με γενική αναισθησία, κάποιες φορές όμως μπορεί να γίνει επισκληρίδιος ή περιοχική αναισθησία, αναλόγως το ιστορικό του/της ασθενούς. Η επέμβαση διαρκεί περίπου 1-2 ώρες. Ο χειρουργός απομακρύνει τον κατεστραμμένο χόνδρο και οστό και εν συνεχεία τοποθετεί τα καινούρια μεταλλικά και πλαστικά εμφυτεύματα, τα οποία αποκαθιστούν την ευθυγράμμιση και τη σωστή λειτουργία του γόνατος. Η ολική αρθροπλαστική γόνατος διεξάγεται μέσω μια μικρής τομής στο μπροστινό μέρος του γόνατος.

Αναλυτικότερα, στην ολική αρθροπλαστική γόνατος το άνω μέρος του κνημιαίου οστού και το άκρο του κάτω μέρος του μηριαίου οστού αφαιρούνται, και στη θέση τους τοποθετούνται ένα πλαστικό εμφύτευμα και ένα μεταλλικό αντίστοιχα. Τα εμφυτεύματα ή αλλιώς προθέσεις προσομοιάζουν στο σχήμα και το μέγεθος με τις φυσιολογικές επιφάνειες της άρθρωσης, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η φυσική και ανώδυνη κίνηση στο γόνατο.  Η παραμονή του/ της ασθενούς στο νοσοκομείο διαρκεί 3 ημέρες.

Πότε συστήνεται η ολική αρθροπλαστική γόνατος;

Ο γιατρός μπορεί να συστήσει την ολική αρθροπλαστική γόνατος για τους εξής λόγους:

  1. Πόνος στο γόνατο κατά την ανάπαυση
  2. Πόνος ή δυσκαμψία, τα οποία επηρεάζουν τις καθημερινές δραστηριότητες των ασθενών, όπως το περπάτημα, ακόμα και να καθίσουν ή να σηκωθούν από την καρέκλα.
  3. Σε περιπτώσεις σοβαρής αρθρίτιδας, όπου το γόνατο έχει μείνει λυγισμένο
  4. Λόγω χρόνια φλεγμονής και οιδήματος στο γόνατο, τα οποία δεν υποχωρούν με την ανάπαυση ή με φάρμακα
  5. Όταν άλλες θεραπείες έχουν αποτύχει στη βελτίωση της κατάστασης (Αντιφλεγμονώδη φάρμακα, ενέσεις κορτιζόνης, φυσικοθεραπεία ή άλλες χειρουργικές επεμβάσεις).

Μπορούν όλοι οι ασθενείς να κάνουν ολική αρθροπλαστική γόνατος;

Για την ολική αρθροπλαστική γόνατος, δεν υπάρχουν περιορισμοί, καθώς σε αυτήν μπορεί να υποβληθούν ασθενείς όλων των ηλικιών ανεξαρτήτως βάρους.  Παρόλα αυτά, πριν την επέμβαση πραγματοποιείται εξέταση και αξιολόγηση της κατάστασης του/της ασθενούς, όπου καθορίζονται τα οφέλη και οι κίνδυνοι της επέμβασης. Στις περισσότερες λοιπόν περιπτώσεις η ολική αρθροπλαστική γόνατος συνιστάται όταν ο πόνος είναι έντονος και υπάρχει δυσκαμψία της άρθρωσης, η οποία περιορίζει ακόμα και τις απλές, καθημερινές δραστηριότητες του ασθενούς (περπάτημα), όταν ο πόνος συνεχίζεται και κατά την ανάπαυση, σε καταστάσεις παραμόρφωσης της άρθρωσης, σε χρόνια φλεγμονή του γόνατος με πρήξιμο και ερυθρότητα, τα οποία δεν βελτιώνονται ούτε με τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα και σε μη θετική ανταπόκριση του οργανισμού σε φυσικοθεραπεία και σε θεραπείες με κορτιζόνη.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές του χειρουργείου;

Στην ολική αρθροπλαστική γόνατος, όπως και σε όλες τις χειρουργικές επεμβάσεις, μπορούν να προκύψουν διάφορες επιπλοκές. Οι περισσότεροι ασθενείς, μετά την επέμβαση, αναρρώνουν χωρίς σημαντικά προβλήματα, παρόλα αυτά κάποιες από τις επιπλοκές που ενδέχεται να εμφανιστούν είναι οι ακόλουθες:

  1. Δυσκαμψία
  2. Τενόντια, νευρική και αγγειακή βλάβη
  3. Λοίμωξη
  4. Υπερβολική αιμορραγία
  5. Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και πνευμονική εμβολή

Το ποσοστό εμφάνισης των επιπλοκών αυτών είναι μικρότερο του 2%. Σε περίπτωση εμφάνισης οποιωνδήποτε προβλημάτων μετά την ολική αρθροπλαστική γόνατος, οι ασθενείς θα πρέπει να επικοινωνήσουν άμεσα με τον ιατρό τους, έτσι ώστε να εντοπιστεί η αιτία τους και να αντιμετωπιστούν καταλλήλως.

Τι οδηγίες πρέπει να ακολουθήσουν οι ασθενείς μετά από την ολική αρθροπλαστική γόνατος και πόσο διαρκεί η αποκατάσταση;

Μετά την ολική αρθροπλαστική γόνατος, θα πρέπει οι ασθενείς να ακολουθήσουν τις οδηγίες που θα τους δοθούν από τον ιατρό τους, έτσι ώστε ο χρόνος ανάρρωσης να είναι γρηγορότερος και η διαδικασία της αποκατάστασης ασφαλής. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται επίσης και ο κίνδυνος των επιπλοκών. Οι οδηγίες αυτές είναι:

  1. Χορήγηση παυσίπονων, έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται ο πόνος
  2. Περιποίηση του τραύματος, με την αποφυγή υγρασίας στην περιοχή των τομών και την κάλυψή του για την αποφυγή ερεθισμών από τα ρούχα
  3. Εφαρμογή ειδικών καλτσών διαβαθμισμένης συμπίεσης, αντιπηκτική αγωγή και ανύψωση των κάτω άκρων, για την πρόληψη και αποφυγή θρομβώσεων
  4. Φυσικοθεραπεία, η οποία είναι εξαιρετικά χρήσιμη κατά την περίοδο της αποκατάστασης. Οι ασθενείς πρέπει να πραγματοποιούν συγκεκριμένες ασκήσεις ενδυνάμωσης και αποκατάστασης του εύρους κίνησης της άρθρωσης. Οι ασκήσεις αυτές συστήνονται από τον φυσικοθεραπευτή.

Οι ασθενείς μετά την επέμβαση, μπορούν να ανταποκριθούν σχεδόν αμέσως στις απλές δραστηριότητες εντός σπιτιού, ενώ όταν το γόνατο λυγίζει αρκετά και ο έλεγχος των μυών επανέλθει, μπορούν να οδηγήσουν. Συνήθως ο χρόνος επιστροφής στην οδήγηση είναι 4 με 6 εβδομάδες μετά την επέμβαση. Να σημειωθεί, ότι κάποιοι ασθενείς μπορεί να αισθάνονται ή να ακούν ένα «κλικ» των μεταλλικών προθέσεων και των πλαστικών ενθέτων κατά το περπάτημα ή την κάμψη, γεγονός φυσιολογικό τον πρώτο καιρό που μειώνεται σταδιακά.

Ποια είναι τα οφέλη από την αρθροπλαστική γόνατος;

Το πιο σημαντικό όφελος είναι η ανακούφιση των ασθενών από τον έντονο πόνο. Επιπροσθέτως, η λειτουργικότητα του ποδιού βελτιώνεται, με αποτέλεσμα την ευκολότερη βάδιση και τη γενική βελτίωση στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Με την ολική αρθροπλαστική γόνατος βελτιώνεται το εύρος κίνησης του γόνατος και σε κάποιες περιπτώσεις η βελτίωση αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική.

 

2019-01-22T08:51:00+00:00